Journal of Gorgan University of Medical Sciences
مجله علمي دانشگاه علوم پزشكي گرگان
J Gorgan Univ Med Sci
Medical Sciences
http://goums.ac.ir/journal
59
journal58
1562-4765
2008-4080
10.61882/goums
fa
jalali
1390
4
1
gregorian
2011
7
1
13
2
online
1
fulltext
fa
اثر ویتامین C تزریقی بر کیفیت خواب بیماران تحت همودیالیز
Effect of intravenous Vitamin C on sleep quality in hemodialysis patients
نظام سلامت
Health System
تحقيقي
Original Articles
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">زمینه و هدف :</span></span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">کیفیت پایین خواب در بیماران همودیالیزی شایع بوده و به صورت بالقوه پیش‌بینی کننده میزان مرگ و میر و کیفیت زندگی در این بیماران می‌باشد. از طرفی بیماران تحت همودیالیز، با کمبود ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> نیز مواجه هستند. این مطالعه به منظور تعیین اثر ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> تزریقی بر کیفیت خواب بیماران تحت همودیالیز انجام شد.</span></span></span></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">روش بررسی : </span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">این کارآزمایی بالینی روی 60 بیمار تحت همودیالیز در بیمارستان امام خمینی (ره) ساری در سال 1389 انجام شد. بیماران به صورت تصادفی در دو گروه 30 نفره مداخله و کنترل (دارونما) قرار گرفتند. به گروه مداخله 5سی‌سی (500 میلی‌گرم) ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> و به گروه کنترل 5 سی‌سی نرمال‌سالین به عنوان پلاسبو به صورت تزریق وریدی سه بار در هفته در انتهای هر جلسه دیالیز به مدت 8 هفته تجویز شد. کیفیت خواب بیماران در دو گروه قبل و بعد از مداخله با استفاده از پرسشنامه کیفیت خواب پیترزبرگ ارزیابی شد. با استفاده از آزمون‌های آماری </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">T</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> مستقل، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">T</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> زوج ،</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> ویلکاکسون </span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">Chi-Square</span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه بین دو گروه انجام شد.</span></span></span></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">یافته‌ها :</span></span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">نتایج نشان داد که کیفیت خواب در گروه دریافت کننده ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> در مقایسه با گروه کنترل به صورت معنی‌داری بهبود یافته است </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">(P<0.0001)</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> باعث تغییرات معنی‌داری در کیفیت خواب ذهنی، تاخیر در به خواب رفتن، کفایت خواب و اختلالات خواب شد </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">(P<0.05)</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. </span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">مقایسه تغییرات نمره خواب در دو گروه ویتامین </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> و کنترل نسبت به شروع مطالعه از نظر آماری معنی‌دار بود </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">(P<0.0001)</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. میانگین نمره کلی کیفیت خواب در گروه مداخله از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">2.58</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">6.23</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> به </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">3.12</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">4.07</span></span> <span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">رسید </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">(P<0.0001)</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. درگروه کنترل نمره کلی کیفیت خواب از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">3.29</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">7.23</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> به </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">3.1</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">8.23</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> رسید و از نظر آماری معنی‌دار نبود. سطح </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">CRP</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> در گروه مداخله از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">8.11</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">10.73</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> به </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">6.6</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">7.6</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> رسید </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">(P<0.05)</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">. در حالی که در گروه کنترل سطح </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">CRP</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> از </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">9.81</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">11.26</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> به </span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">7.9</span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:8.0pt;">±</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">10.5</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> رسید و از نظر آماری معنی‌دار نبود.</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"></p>
<p dir="RTL" style="font-style:normal;"><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;">نتیجه‌گیری :</span></span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> این مطالعه نشان داد که ویتامین</span></span></span><span dir="LTR" style="font-weight:normal;"><span style="font-size:8.0pt;">C</span></span><span style="font-weight:normal;"><span style="font-family:tahoma,sans-serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> تزریقی می‌تواند به صورت مؤثری موجب بهبود کیفیت خواب بیماران تحت همودیالیز گردد.</span></span></span></p>
<i><span lang="AR-SA" style="FONT-SIZE: 10pt FONT-FAMILY: Lotus mso-ansi-font-size: 8.0pt"><p></p></span></i>
<p class="MsoNormal" style="TEXT-JUSTIFY: kashida MARGIN: 6pt 0cm DIRECTION: ltr unicode-bidi: embed TEXT-ALIGN: justify TEXT-KASHIDA: 0% mso-pagination: none"><font size="3"><font face="Times New Roman"><b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt">Background and Objective: </span></b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-language: FA">Poor sleep quality is common among hemodialysis patients and can potentially predict morbidity, mortality and quality of life in these patients. On the other hand, hemodialysis patients are encountered with vitamin C deficiency. The purpose of this study was to determine the effect of intravenous vitamin C on sleep quality in hemodialysis patients.<p></p></span></font></font></p>
<p class="MsoNormal" style="TEXT-JUSTIFY: kashida MARGIN: 6pt 0cm DIRECTION: ltr unicode-bidi: embed TEXT-ALIGN: justify TEXT-KASHIDA: 0% mso-pagination: none"><font size="3"><font face="Times New Roman"><b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt">Materials and Methods:</span></b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"> </span><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-language: FA">In this double blind randomized clinical trial, 60 qualified hemodialysis patients were gone under investigation in Sari a city located in North of Iran during 2010. Patients randomly allocated in two equal intervention and control groups. The main measured outcome was the Pittsburg sleep quality index (PSQI) which consists of seven components. At the end of each hemodialysis session, Intervention group received vitamin C vial (500mg/5cc) intravenously, three times a week for 8 weeks and control group received normal saline in a same way. Data were collected at pretreatment and after two months of treatment. Data were analyzed by Independent t test, Paired t test, Wilcoxon and Chi-Square tests.</span><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"><p></p></span></font></font></p>
<p class="MsoNormal" style="TEXT-JUSTIFY: kashida MARGIN: 6pt 0cm DIRECTION: ltr unicode-bidi: embed TEXT-ALIGN: justify TEXT-KASHIDA: 0% mso-pagination: none"><font size="3"><font face="Times New Roman"><b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt">Results:</span></b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"> </span><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-language: FA">The result indicated that the sleep quality improves significantly in vitamin C group but not in control group (P<0.001). Vitamin C caused significant improvement in subjective sleep quality, sleep latency, habitual sleep efficiency and sleep disturbances in intervention group (p<0.05). Also, Global PSQI score of intervention group had a greater improvement than control group. Moreover vitamin C caused significant improvement in subjective sleep quality, sleep latency, habitual sleep efficiency and sleep disturbances in intervention group after treatment (p<0.05).</span><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"><p></p></span></font></font></p>
<p class="MsoNormal" style="TEXT-JUSTIFY: kashida MARGIN: 6pt 0cm DIRECTION: ltr unicode-bidi: embed TEXT-ALIGN: justify TEXT-KASHIDA: 0% mso-pagination: none"><font size="3"><font face="Times New Roman"><b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt">Conclusion:</span></b><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"> This study showed that i</span><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt mso-bidi-language: FA">ntravenous vitamin C can effectively improve sleep quality in hemodialysis patients.</span></font></font><span style="COLOR: windowtext mso-bidi-font-size: 12.0pt"><p></p></span></p>
همودیالیز , ویتامینC , کیفیت خواب
Hemodialysis, Vitamin C, sleep quality
44
52
http://goums.ac.ir/journal/browse.php?a_code=A-10-1-511&slc_lang=fa&sid=1
Espahbodi F (MD)
فاطمه
اسپهبدی